Budapeszt historia

Budapeszt dziś

Budapeszt, miasto położone nad Dunajem, to największe i zarazem najważniejsze miasto Węgier, zamieszkałe przez ponad 2 miliony ludzi, co stanowi 20% populacji całego kraju. Budapeszt jest nie tylko stolicą państwa, ale centrum gospodarczym i kulturalnym Węgier.

Historia Budapesztu

Oficjalnie Budapeszt powstał 17 listopada 1873 r. z połączenia leżących naprzeciwko siebie trzech naddunajskich miast: Budy i Óbudy na prawym brzegu i Pesztu na lewym. Jednak początek osadnictwa na tych terenach datuje się już na drugie tysiąclecie p.n.e. Początkowo okoliczne tereny zamieszkiwali Scytowie i Celtowie natomiast około I wieku p.n.e., obszar ten został wcielony do ziem Cesarstwa Rzymskiego. Do dziś możemy podziwiać doskonale zachowane pozostałości rzymskiego miasta garnizonowego, obozowiska, willi, łaźni i amfiteatru. Po wyparciu Rzymian, około V wieku ery, tereny zamieszkali Hunowie. Najprawdopodobniej dzisiejsza nazwa zachodniego brzegu Dunaju pochodzi właśnie od imienia brata wodza Hunów Atytyli – Budy.

Przodkowie dzisiejszych Węgrów – Madziarowie, przybyli w okolice Budapesztu Około 896 roku, a sam klan Árpadów osiadł na wyspie Csepel (dzisiejsza dzielnica Budapesztu) wypierając inne plemiona i tworząc podwaliny pod nowe państwo. Jednak prawdziwy rozwój Budy i Pesztu nastąpił w XIII wieku kiedy to za sprawą kolejnej rządzącej Węgrami dynastii – Andegawaenów Buda stała się siedzibą królewską. Mimo dużych zniszczeń spowodowanych najazdem Mongołów w 1241r oba miasta zostały odbudowane i rozpoczęły trwający prawie trzy wieki okres bujnego rozwoju, który brutalnie przerwany został w 1525 roku zdobyciem miast przez Turków i początkiem ponad 160-letniej okupacji. Najeźdźcy zniszczyli znaczą część miasta, większość kościołów z przekształcona na meczety bądź zburzona, zdewastowali wiele budynków przekształcając je na własne potrzeby, pozostawiając po sobie jedynie kilka tradycyjnych łaźni, z których część przetrwała do dziś.

Dalszy rozwój miasta nastąpił za panowania Habsburgów, a znacznie przyspieszyła go budowa pierwszego stałego mostu na Dunaju – mostu Łańcuchowego niezwykle usprawniającego komunikację między Budą i Pesztem. Buda szybko stała się centrum administracyjnym i wojskowym kraju, zaś Peszt – typowym miastem handlowym, a z czasem również ważnym ośrodkiem akademickim i naukowym.

W XIX wieku miasto stało się ośrodkiem ruchów reformatorskich i rewolucyjnych. Dopiero podpisanie z Austrią w 1867 roku porozumienia, ustanawiającego dualistyczne przymierze państwowe, ustabilizowało sytuację polityczną i gospodarczą Węgier do tego stopnia, że do czasu I wojny światowej Budapeszt ścigał się z Paryżem i Wiedniem o miano kulturalnej stolicy Europy.

Początek XX wieku nie był szczęśliwy dla miasta. W czasie II wojny światowej blisko 70% zabudowy uległo uszkodzeniu, z czego 38% budynków zostało zupełnie zburzonych natomiast wycofujące się wojska niemieckie wysadziły wszystkie dunajskie mosty. Odbudowa stała się głównym hasłem powojennego rządu koalicyjnego i już po trzech latach całkowicie odgruzowano Budapeszt, a cała akcja ostatecznie zakończyła się dopiero w połowie lat 60. W tym czasie miasto stało się świadkiem tragicznych wydarzeń z października 1956 roku, kiedy to Węgrzy wystąpili przeciwko Związkowi Radzieckiemu narzucającemu władzę komunistyczną. Powstanie ludowe zostało krwawo stłumione przez radzieckie czołgi i utrwaliło ma długie lata ustrój komunistyczny.

W wyniku zmian w całym bloku wschodnim, na Węgrzech w 1990 roku wybrano demokratyczne władze, które przeprowadziły niezbędne reformy sprawiając, iż Budapeszt stał się stolicą jednego z przodujących państw Europy Środkowej.

Pozostałe artykuły nt. tego miasta znajdziesz rozwijając MENU.

One thought on “Historia Budapesztu”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

  1. Robert. Troche Lengyel troche Magyar. napisał(a):

    …a jeszcze dodam jako uzupelnienie tego textu warto posluchac pieknej, wzruszajacej piosenki poswieconej temu wydarzeniu. You tube. Caramel -1873. Pozdrawiam.